Succesvol beheer financiële supply chain gebaseerd op samenwerking

– Voor u gelezen op het blog van Zanders – door Tobias Schaad – 4 februari 2013 –

Het belang van de supply chain (logistieke keten) is zodanig toegenomen dat in sommige bedrijfstakken concurrentie nu eerder gedefinieerd is in termen van ‘supply chain versus supply chain’ dan in termen van ‘bedrijf versus bedrijf’. Deze trend wordt aangejaagd door de toenemende globalisering en specialisatie. De huidige ontwikkelingen op het gebied waar de fysieke en de financiële supply chain elkaar kruisen, bieden mogelijkheden voor treasury om kerncompetenties in te zetten en de organisatie zodanig te veranderen dat de contouren van de supply chain van de toekomst kunnen worden bepaald.

Strategisch supply chain management, het domein waar het credo ‘supply chain versus supply chain’ ontstond, legt de nadruk op het belang van goede samenwerking, zowel upstream met toeleveranciers als downstream met klanten. Bedrijven hebben voornamelijk voordeel behaald met het optimaliseren van de fysieke goederenstroom binnen hun ketens. Door toepassing van technieken als uitstel, cross docking en strategische positionering van voorraden, wisten ze niet alleen de goederenstroom te optimaliseren, maar ook kosten en werkkapitaal te reduceren.

Hoewel de fysieke supply chain dus al jaren is geoptimaliseerd, werd tijdens de kredietcrisis duidelijk dat de financiële supply chain meestal niet het benodigde inzicht heeft en een soortgelijke focus op het proces ontbreekt. Omdat het sommige partijen plotsklaps ontbrak aan liquiditeit, werd het belang van het verbeteren van de financiële stromen binnen de logistieke keten voor iedereen duidelijk.

Op dit moment zijn er twee ontwikkelingen die de potentie hebben om waarde uit de keten vrij te maken: (1) de verdergaande integratie van informatie uit de fysieke en financiële supply chain, en (2) de stevige groei van marktliquiditeit in de supply chain-financiering.

Toenemende integratie

Of het nu gaat om de exacte locatie en de geschatte aankomsttijd van goederen in doorvoer, om geactualiseerde orderhoeveelheden of de nieuwste voorwaarden voor korting op een goedgekeurde elektronische factuur: virtualisatie (het draaien van meerdere besturingssystemen op één machine) stelt bedrijven in staat om de zichtbaarheid, de juistheid en de beschikbaarheid van informatie in hun supply chain te verbeteren. Gegevens uit de fysieke en financiële supply chains zijn nauw verweven. Het delen van specifieke gegevens met toeleveranciers, klanten of geldverstrekkers leidt zelfs tot een exponentiële toename van de waarde van deze gegevens.

Integratie van data uit de fysieke- en financiële supply chain kan resulteren in dynamischer financiële supply chain-oplossingen, in geïntegreerde risicomanagementtoepassingen en in het stroomlijnen van de processen die hieraan ten grondslag liggen. Momenteel zijn er al internetoplossingen beschikbaar waar kopers, toeleveranciers en geldverstrekkers elkaar gemakkelijk kunnen vinden – in dezelfde cloud. De potentie van een verdere integratie van beide parallelle supply chains is nog steeds aanzienlijk.

Van fysiek naar financieel

Actueel inzicht in de conditie en de locatie van grondstoffen, het onderhanden werk en de voorraad vergroot de mogelijkheden voor financiële risicoanalyse en -monitoring. Indien deze gegevens beschikbaar worden gesteld aan derden die oplossingen in voorraadfinanciering aanbieden, zal dit de financieringskosten hoogstwaarschijnlijk drukken. Ook kan beter zicht op de fysieke supply chain-processen financiering al eerder in de order-to-cash-cyclus beschikbaar maken (bijvoorbeeld: financiering van orderregistratie in plaats vanaf facturatie). Een ander voorbeeld van de waarde die gegevens uit de fysieke supply chain kunnen hebben voor de financiële supply chain is het gebruik van nauwkeurige aankoop-, productie- en verkoopprognoses om kasstromen te voorspellen.

Aan deze prognoses voor de uitgaande kasstromen kan bijvoorbeeld de verwachtte betalingstermijn van de inkoopafdeling van belang zijn. Voor de inkomende kasstromen kunnen de verwachte kortingsvoorwaarden van de verkoopafdeling relevant zijn, of de FX-stromen zoals verwacht door verkoop- en marketingafdelingen. Een betere kasstroomprognose ondersteunt niet alleen het risicomanagement (bijvoorbeeld bij het indekken tegen risico’s op geanticipeerde transacties), maar ook het nemen van financieringsbeslissingen, bijvoorbeeld voor het bepalen van de beste allocatie van korte termijn investeringen.

Van financieel naar fysiek

Gegevens over tegenpartij kredietrisico’s worden meestal bewaakt als onderdeel van de financiële supply chain. Maar deze gegevens zijn ook waardevol voor besluitvormingsprocessen in de fysieke supply chain. Analyse van kredietwaardigheid is meestal een onderdeel van een initiële inkoop- en verkoopbeslissing. Een actuele kredietanalyse van meerdere partijen, omhoog en omlaag aan beide zijde van de fysieke chain, stelt inkoop- en verkoopmanagers ook in staat betere beslissingen te nemen. Een dergelijke allesomvattende risicoanalyse van de supply chain stelt het senior management daarnaast in staat om het risicoprofiel van het eigen bedrijf beter te monitoren en maakt het eenvoudiger hierover te communiceren met stakeholders.

De veerkracht van de fysieke en de financiële supply chain wordt niet alleen in gevaar gebracht door het risico op het niet-nakomen van verplichtingen. Ook de volatiliteit van grondstoffenprijzen is een potentiële bron voor verstoring van de keten. Een gecentraliseerd risicomanagement voor grondstoffenprijzen in de corporate treasury koppelt het risico van grondstoffenprijzen los van de feitelijke inkoopbeslissing. Hierdoor kunnen inkoop- en logistieke keten managers zich concentreren op strategische inkoop en op de operationele beslissingen die nodig zijn om een verstoren van de fysieke supply chain te voorkomen. Het prijsrisicobeheer wordt dan overgelaten aan financiële risicospecialisten binnen het bedrijf.

Daarnaast kan het delen van krediettermijnen de doorstroming in de fysieke supply chain bevorderen zoals bijvoorbeeld middels een ‘distribution finance-programma’. In een standaard distribution finance-programma, opgezet door een producent, financiert een derde partij de voorraden van distributeurs. Hierdoor kunnen distributeurs meer fysieke voorraad aanhouden waardoor de beschikbaarheid van de goederen voor de eindafnemer toeneemt.

Een stimulans voor liquiditeit

Supply chains worden – afhankelijk van de aard van de sector – normaal gesproken gefinancierd door toeleveranciers en banken, maar soms ook door afnemers. Traditionele producten die in de financierings- en liquiditeitsbehoeften van afnemers en toeleveranciers voorzien, zijn factoring, consignatie van voorraad en exportfinanciering. Met de toename in internationale inkoopprogramma’s, neemt ook de behoefte toe aan oplossingen die opgesloten werkkapitaal loskoppelen van de al maar langer wordende goederenketen. Tegelijkertijd leiden afnemende belemmeringen in wet- en regelgeving en de harmonisatie van juridische kaders tot een verschuiving naar ‘open account’-handel (handel op basis van facturatie met betalingsvoorwaarden in plaats van documentair krediet).

De financiële supply chain ondergaat mogelijkerwijs een fundamentele verandering die nog verder gaat dan dat. De verschillen in kredietopslagen voor werkkapitaalfinancieringen zonder zekerheden tussen high-rated en investment grade-bedrijven zijn groter geworden gedurende de kredietcrisis en zullen waarschijnlijk nog verder toenemen als gevolg van de komende wet- en regelgeving voor banken, zoals Basel lll. In zo’n omgeving kunnen supply chainfinancieringsprogramma’s banken de mogelijkheid bieden om op een kapitaalefficiënte manier financiering te verstrekken, tegelijk de relatie met de cliënt te versterken en misschien ook toegang te krijgen tot nieuwe marktsegmenten. Hiervoor is wel nodig dat deze banken hun handelsfinancierings- en cashmanagement-activiteiten integreren. Een verder stimulans voor liquiditeit komt van bedrijven met ruime liquide middelen en van institutionele beleggers die op zoek zijn naar een hogere opbrengst en alternatieve korte tot middelange termijninvesteringen in de huidige tijd van lage rentes. Dit zijn bijvoorbeeld investeringen in een zelf gefinancierd reverse factoring-programma, waarin een groot bedrijf vroegtijdige betaling financiert aan leveranciers die zelf hogere financieringskosten zouden hebben en een meer acute liquiditeitsbehoefte hebben.

Belangrijke factoren die bijdragen aan de business case voor een dergelijk programma zijn het verschil in credit spread tussen het bedrijf en zijn leveranciers en de opportuniteitskosten van het investeren van kasgeld. Vooraanstaande banken en grote bedrijven hebben hun eigen supply chain-financieringsprogramma’s, maar er is ook een levendige markt in programma’s van derden. Innovatieve platforms bieden bankonafhankelijke crediteuren-/debiteurenfinanciering aan door meerdere partijen (waaronder de mogelijkheid tot zelf-financiering), online marktplaatsen voor crediteurentegoeden ook veilingachtige mechanismen op debiteuren-/crediteurengebied. Met een groeiende markt en toenemende liquiditeit kunnen we in de toekomst nog veel meer flexibele en dynamische oplossingen verwachten.

Driehoek van drivers

Financieel supply chain-beheer (FSCM; Financial Supply Chain Management) behoort tot de kerncompetenties van een treasury – financiering, risicobeheer en treasuryprocessen. Een initiatief om FSCM te optimaliseren, wordt dus gestuurd door een driehoek van de met elkaar verbonden drivers: Financiering, Risico en Efficiëntie (zie figuur 1).


Figuur 1: drie strategische drivers ter optimalisering van FSCM

Vanuit financieel perspectief kan FSCM de financieringskosten reduceren (bijvoorbeeld het rendement op kasgeld vergroten door het aan te wenden voor een reverse factoring-programma) of de opbrengst op kortetermijninvesteringen verhogen, in een zelf gefinancierd programma bijvoorbeeld. Ook dynamische voorraad- en productiefinanciering biedt nieuwe mogelijkheden voor balansmanagement (bijvoorbeeld het van de balans brengen van bepaalde voorraden of het financieren reeds vroeg in de order-to-cash-cyclus).

Het beheer van financiële risico’s vormt de kern van verantwoordelijkheden van iedere treasury. Vanuit een risicoperspectief gezien biedt proactief financiële supply chainbeheer de mogelijkheid om het risico van het niet-nakomen van verplichtingen door toeleverancier en koper, te verminderen en daardoor de kracht van de supply chain te versterken. Een beter zicht op de risico’s en de toegenomen meetbaarheid van risico’s in de gehele supply chain bieden een kans voor corporate treasuries om een van hun kerncompetenties uit te nutten. In deze hoedanigheid kunnen de treasury-activiteiten op het gebied van actief risicobeheer niet alleen ook grondstoff en- en energieprijsrisico, maar ook het impliciete FX-risico als Marginsat- Risk gaan omvatten.

In de dagelijkse praktijk van de treasury bieden initiatieven in financieel supply chain-management een mogelijkheid om de efficiëntie van de order-to-cash- en de purchase-to-pay-cycli verder te doen toenemen, evenals het verder stroomlijnen van de debiteuren- en crediteurenprocessen (bijvoorbeeld richting geïntegreerde betaal-/ontvangstcentra met financieringmogelijkheden) en verdergaande systeemintegratie met derde partijen (zoals SWIFT TSU/BPO-initiatieven).

Een initiatief binnen de financiële supply chain kan echter alleen succesvol zijn wanneer het is gebaseerd op samenwerking – intern en richting leveranciers, klanten en derde partijen. Diverse afdelingen – zoals verkoop, treasury, inkoop en in sommige organisaties ook ketenbeheerprocesfuncties – zouden daarom ook betrokken moeten worden. Een initiatief in de financiële supply chain vereist een grondige analyse, strategische visie, sterk projectmanagement en zorgvuldig verandermanagement.

Als concurrentie tot ‘supply chain versus supply chain’ leidt, is een holistische visie op het ketenbeheer niet alleen onontbeerlijk, maar ook een potentieel strategisch voordeel ten opzichte van de gebruikelijke concurrenten in de sector. In het geval van supply chain management heeft treasury niet alleen de mogelijkheid, maar ook de verplichting om in brede zin betrokken te zijn en een strategische en proactieve rol te spelen in een initiatief dat het bedrijf financieel en fysiek raakt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.