Achtergrond auteur

dr.ing. Marcel Noordhuis is directeur bedrijfsoptimalisatie & ketensamenwerking bij Breman Woningbeheer Zuid en Associate bij Nyenrode Business Universiteit. Marcel houdt zich bezig met het stroomlijnen van de samenwerking binnen en tussen organisaties met als doelstelling lagere kosten, kortere doorlooptijden en een betere kwaliteit dan traditioneel mogelijk is.

In de afgelopen tien jaar heeft hij uitgebreid wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de waarde van ketensamenwerking in de woningbouw en is daarop in 2015 aan Nyenrode Business Universiteit gepromoveerd. De resultaten van zijn onderzoek zijn o.a. beschikbaar door het verschijnen van het boek ‘De waarde van ketensamenwerking’. Dit boek is bij hem te bestellen door het sturen van een mailtje met uw gegevens naar m.noordhuis@nyenrode.nl

Programma Nyenrode Executive Platform Ketensamenwerking 2020

Nyenrode New 2019

Inleiding

Het toepassen van ketensamenwerking wordt steeds belangrijker bij het verduurzamen en het realiseren van prestatie-doorbraken in de bouw & vastgoedsector. Zowel vanuit de praktijk als vanuit wetenschappelijk onderzoek blijkt steeds weer dat ketensamenwerking leidt tot prestaties die beter, sneller, goedkoper, prettiger en duurzamer zijn dan traditioneel mogelijk is.

Het Executive Platform Ketensamenwerking is bedoeld voor directeuren en bestuurders uit alle geledingen van de bouw & vastgoedsector die betrokken zijn bij verduurzamingsvraagstukken en dat willen realiseren door intensief en vernieuwend samen te werken met marktpartijen. Deelnemers waar het platform voor bedoeld is zijn o.a. de eindverantwoordelijke binnen corporaties, zorginstellingen, gemeenten maar ook bouwondernemingen, installateurs en toeleveranciers. Voor hoofden, projectmanagers en projectleiders is overigens het High Potential Platform opgericht dat zich meer op de operationele uitdagingen richt bij het implementeren van ketensamenwerking.

Doelstelling

Het doel van het platform is, om:

  • Verschillende inzichten op het gebied van innovatieve vormen van samenwerking zowel binnen alsook buiten de bouwsector (ter inspiratie) samen te brengen;
  • Een verbinding te leggen met realisatie van de verduurzamingsopgave die het toepassen van ketensamenwerking nog noodzakelijker maakt;
  • Theoretische en praktische kennis op het gebied van ketensamenwerking en verduurzaming met de deelnemers te delen;
  • ‘Best practices’ te delen en om vraagstukken en dilemma’s te identificeren zodat we die inzichten kunnen gebruiken om nader onderzoek te doen;
  • Te reflecteren op de eigen successen en mislukkingen en de reflecties van anderen daarover te horen;
  • Van elkaar te leren door elkaar kritisch te bevragen;
  • Om zielsverwanten te vinden, immers elke innovatie is moeilijk maar “samen weten we meer” en “samen kunnen we meer”.

Werkwijze

In iedere bijeenkomst staat een thema centraal. In de bijeenkomsten vragen we steeds een specialist/hoogleraar of een ervaringsdeskundige een ‘college’ te geven. Op deze wijze wordt zowel vanuit de theorie alsook de praktijk geleerd. Die praktijkvoorbeelden kunnen voorbeelden zijn vanuit de vastgoedsector alsook van daarbuiten. Hierbij is het onze ambitie om de deelnemers met actuele kennis ‘bij te spijkeren’’ alsook te laten zien dat ketensamenwerking in de praktijk succesvol wordt toegepast. Vervolgens vragen we de deelnemers vanuit hun eigen ervaringen op dat thema te reflecteren en dat te delen met hun tafelgenoten. Dit kunnen succesverhalen, mislukkingen en eventueel nieuwe inzichten zijn.

Per tafel definieert men een aantal dilemma’s rond het thema en worden een aantal do’s en don’ts geformuleerd. Deze worden vervolgens plenair gedeeld en door de spreker alsook de andere aanwezigen becommentarieert. Vervolgens worden de uitkomsten van iedere tafel verzameld, geanalyseerd en gebundeld en middels een verslag aan alle deelnemers teruggegeven.

Deelnemers 2020:

Welkom: Breman Zwolle BV, IJbouw, Aalberts Bouw bv, BAM Wonen Utrecht en Noordoost, Bebouw Midreth BV, Bosch Thermotechniek B.V., Breman Installatiebedrijf, Breman Woningbeheer Zuid, De Alliantie, De Goede beter in vastgoedonderhoud, Geluk Groep, GroenWest, Hagemans Vastgoedonderhoud BV, Hemubo (2x), J.P. van Eesteren B.V., Janssen de Jong OnderhoudPlus, Jorritsma Bouw B.V., Miedema Bouwmaterialen, Patina Dakdenkers BV, Slokker Bouwgroep BV, SW BV,  Technische Unie, Van Son Onderhoud & Schilderwerken, VIOS, Weijman Vastgoedonderhoud, Wits Noord BV, Woonkwartier, Woonwaard, Woonzorg, Ymere, Zaanderwijk.

Data en programma

Bijeenkomst 1: Donderdag 6 februari 2020 van 16:00 – 20:00

Thema: Dankzij duurzaamheid besparen we in Europa elk jaar 6 miljoen euro, circulaire economie betaald zichzelf uit stelt Geanne van Arkel, Head of Sustainable Development bij Interface. Interface is een beursgenoteerd bedrijf aan de Nasdaq en maakt tapijttegels. In het productieproces wordt gebruik gemaakt van afgedankte visnetten, herwonnen tapijtgaren of bio-based materialen. In Scherpenzeel produceren we met herwonnen energie. Duurzame investeringen zijn niet duurder dan „gewone” investeringen, de opbrengst van duurzame investeringen is niet alleen in kosten uit te drukken maar ook in werknemersbetrokkenheid en innovatie.

  • 16:30 – 17:30 Geanne van Arkel (Interface Scherpenzeel), vertelt hoe ze door intensieve samenwerking met partners tot besparingen komt door de toepassing van duurzaamheid.
  • 17:30 – 18:30 Lopend buffet
  • 18:30 – 20:00 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 20:00 Borrel en napraten

Bijeenkomst 2: Donderdag 28 mei 2020 van 16:00 – 20:00

Thema: Aanbesteding van ketensamenwerking, bouwteams en allianties in het kader van de mogelijke toekomstige aanbestedingsverplichtingen die o.a. voor corporaties in de ‘EU’ lucht hangt’.

  • 16:30 – 17:30  Andrea Chao (advocaat bij Simmons & Simmons), vertelt over de laatste ontwikkelingen rondom de aanbestedingsplicht en hoe daar mee om te gaan in het kader van de selectie van ketenpartners.
  • 17:30 – 18:30 Lopend buffet
  • 18:30 – 20:00 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 20:00 Borrel en napraten

Bijeenkomst 3: Donderdag 1 oktober 2020 van 16:00 – 20:00

Thema: Wij is belangrijker dan Why – De prestatiedoorbraak van NS. Met het vervoer van 1,25 miljoen reizigers per dag en een plaats in de top vijf van beste treinbedrijven ter wereld timmert de Nederlandse Spoorwegen stevig aan de weg. Toch bleef de reizigerstevredenheid jarenlang achter. NS kwam regelmatig negatief in het nieuws. En wat het management ook probeerde, verbetering bleef uit. NS had een prestatieplafond bereikt. In dit college laat de spreker zien hoe de NS de afgelopen jaren het prestatieplafond wist te doorbreken met een compleet nieuwe manier van verbeteren. Een holistische aanpak waarin de medewerkers en de prestaties centraal staan. Een aanpak die voor veel organisaties een doorbraak kan realiseren. 

  • 16:30 – 17:30 drs.ing. Paul van Schaik (voormalig directeur Lean en Continu Verbeteren bij NS Operatie)
  • 17:30 – 18:30 Lopend buffet
  • 18:30 – 20:00 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 20:00 Borrel en napraten

Bijeenkomst 4: Donderdag 3 december 2020 van 16:00 – 20:00

Thema:  We moeten van het gas af en we moeten Parijse doelstellingen halen. De insteek die hierbij gekozen is per wijk van het aardgas af en per wijk de Parijse doelen zien te halen. De vraag die je hierbij kunt stellen is: Wat biedt dit de wijk? Is de wijk nu in dienst van het halen van doelen die niet van de wijk zijn? Of is de wijk er om mensen fijn te laten wonen en moeten wijkgerichte initiatieven per definitie ook de wijk dienen?

En waar is de aanbodzijde? Een interessante waarneming op dit moment is dat nagenoeg alle (keten)partners aan tafel zitten om met en in de wijk aan de slag te gaan, behalve de aanbodzijde. Wat kan echte ketensamenwerking, dus inclusief de aanbodzijde betekenen voor het nadenken over- en uitvoeren van een wijkgerichte aanpak?  

  • 16:30 – 17:30 prof.dr.ir. Anke van Hal (Nyenrode) / professor Sustainable Building & Development en drs. Maurice Coen (Nyenrode.  
  • 17:30 – 18:30 Lopend buffet
  • 18:30 – 20:00 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 20:00 Borrel en napraten

Deelnemen?

Mocht u willen deelnemen aan de platformbijeenkomsten, dan kunt u mij mailen (m.noordhuis@nyenrode.nl). Wij verzoeken u duidelijk aan te geven of dat u wenst deel te nemen aan de bijeenkomsten voor Executives of voor High Potentials. U ontvangt dan van mij een deelnamebevestiging en een factuur op naam van het platform ketensamenwerking.

De kosten die we in rekening brengen om deel te nemen aan de 4 bijeenkomsten voor Executives met diner, borrel en introduce bedragen € 1.600 per jaar. De kosten om deel te nemen aan 4 bijeenkomsten voor High Potentials met lunch, borrel en introduce bedragen €1.400 per jaar. Indien u later instapt betaalt u naar rato van het aantal bijeenkomsten dat nog in het onderhavige jaar resteert.

Programma Nyenrode High Potential Platform Ketensamenwerking 2020

Nyenrode New 2019

Daar waar de directie de randvoorwaarde schept om ketensamenwerking te kunnen implementeren, hebben de High Potentials de taak om het daadwerkelijk te gaan doen. Dit roept diverse praktische implementatievragen op, waarover in dit platform met gelijkgestemden van gedachten kan worden gewisseld en waarbij men elkaar kan inspireren en stimuleren.

Deelnemers 2020:

Welkom: Portaal, Van Wijnen Groep, BAM Wonen Utrecht en Noordoost, Breman Woningbeheer Zuid (2x), Coen Hagendoorn, De Alliantie, Elkien, GroenWest, Habion (Vastgoed Zorgsector), Hagemans Vastgoedonderhoud BV, Hoedemakers Bouw en Ontwikkeling, Jorritsma Bouw B.V., Kwakkenbos BV, RWS partner in wonen, Thus Wonen, Trebbe Bouw B.V., Uw Onderhoudspartner Lenferink, Van Wijk Vastgoedonderhoud, Van Wijnen Vastgoedbeheer Noord b.v., Woonwaard.

Data en programma

Bijeenkomst 1: Donderdag 6 februari 2020 van 12:00 – 15:30

Thema: Wat kan de bouw leren omtrent samenwerken vanuit de Zeilsport? Gerd-Jan Poortman is één van de beste zeilers van Nederland. Zo deed hij drie keer mee aan de zwaarste zeilrace ter Wereld, de Volvo Ocean Race. Hij combineert deze avonturen met lessen over leiderschap, samenwerking, communicatie, innovatie en ontwikkeling, veiligheid en risicomanagement. Vooral samenwerking is één van de belangrijkste vereisten aan boord.

  • 12:00 – 13:00 Lunch
  • 13:00 – 14:00 Gerd-Jan Poortman (Volvo Ocean Race Zeezeiler)
  • 14:00 – 15:30 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 15:30 – 16:00 Borrel en napraten

Bijeenkomst 2: Donderdag 28 mei 2020 van 12:00 – 15:30

Thema: Hoewel elke organisatie vanuit het eigen specialisme een toegevoegde waarde realiseert, wordt de uiteindelijke klantwaarde niet door één enkele organisatie gecreëerd, maar door de combinatie van de activiteiten van de verschillende organisaties in de gehele toeleveringsketen (zogenaamde ketenpartners). Bij de term ‘(keten)partner’ wordt doorgaans de metafoor van een huwelijkspartner gebruikt; die unieke persoon met wie je alles deelt en aan een gezamenlijke toekomst bouwt. Vanuit een organisatieperspectief gaat die vergelijking echter mank. Immers, een organisatie heeft meerdere strategische partners en er is slechts een beperkte lotsverbondenheid tussen organisaties. Daarom kan een ketenpartnerschap beter worden gekarakteriseerd als een ‘vriendschap’. Maar hoe bouw je aan zo’n netwerk? Wat is vriendschap in supply chain-context? Hoe ontwikkel je ketenvriendschappen?

  • 12:00 – 13:00 Lunch
  • 13:00 – 14:00 prof.dr. Jack van der Veen en prof.dr. Edgar Karssing (Nyenrode) over investeren in strategische partnerships.
  • 14:00 – 15:30 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 15:30 – 16:00 Borrel en napraten

Bijeenkomst 3: Donderdag 1 oktober 2020 van 12:00 – 15:30

Thema:  We moeten van het gas af en we moeten Parijse doelstellingen halen. De insteek die hierbij gekozen is per wijk van het aardgas af en per wijk de Parijse doelen zien te halen. De vraag die je hierbij kunt stellen is: Wat biedt dit de wijk? Is de wijk nu in dienst van het halen van doelen die niet van de wijk zijn? Of is de wijk er om mensen fijn te laten wonen en moeten wijkgerichte initiatieven per definitie ook de wijk dienen?

En waar is de aanbodzijde? Een interessante waarneming op dit moment is dat nagenoeg alle (keten)partners aan tafel zitten om met en in de wijk aan de slag te gaan, behalve de aanbodzijde. Wat kan echte ketensamenwerking, dus inclusief de aanbodzijde betekenen voor het nadenken over- en uitvoeren van een wijkgerichte aanpak? 

  • 12:00 – 13:00 Lunch
  • 13:00 – 14:00 prof.dr.ir. Anke van Hal (Nyenrode) en drs. Maurice Coen (Nyenrode).  
  • 14:00 – 15:30 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 15:30 – 16:00 Borrel en napraten

Bijeenkomst 4: Donderdag 3 december 2020 van 12:00 – 15:30

Thema: Hoe Ymere het volhoudt met haar co-makers (en de co-makers met Ymere)…??

Woningcorporatie Ymere (77.000 woningen) werkt al sinds 2011 met co-makers. Dura Vermeer, Thunnissen en Coen Hagedoorn Bouwgroep waren dat al een tijdje en HSB uit Volendam werd daar recent aan toegevoegd. Recent is de samenwerking weer voor vijf jaar verlengd. Het enthousiasme voor ketensamenwerking is bij Ymere door de jaren heen niet minder geworden. Sterker nog, honderd procent van alle bouwwerkzaamheden wordt bij de Amsterdamse corporatie door co-makers vervuld, ze doen dan ook geen aanbestedingen meer. In hun bijdrage delen ze hun aanpak, valkuilen, best practices, dillema’s en hoe het verdeelmodel tussen partijen er uit ziet.

  • 12:00 – 13:00 Lunch
  • 13:00 – 14:00 Michiel Schuitemaker (Ymere)
  • 14:00 – 15:30 Tafeldiscussie, delen ervaringen en inzichten, definiëring do’s en don’ts. Terugkoppeling per tafel en reflectie door de spreker.
  • 15:30 – 16:00 Borrel en napraten

Deelnemen?

Mocht u willen deelnemen aan de platformbijeenkomsten, dan kunt u mij mailen (m.noordhuis@nyenrode.nl). Wij verzoeken u duidelijk aan te geven of dat u wenst deel te nemen aan de bijeenkomsten voor Executives of voor High Potentials. U ontvangt dan van mij een deelnamebevestiging en een factuur op naam van het platform ketensamenwerking. De kosten die we in rekening brengen om deel te nemen aan de 4 bijeenkomsten voor Executives met diner, borrel en introduce bedragen € 1.600 per jaar. De kosten om deel te nemen aan 4 bijeenkomsten voor High Potentials met lunch, borrel en introduce bedragen €1.400 per jaar.  Indien u later instapt betaalt u naar rato van het aantal bijeenkomsten dat nog in het onderhavige jaar resteert.

Evaluatie 5 jaar ketensamenwerking Wonen Limburg

‘- Voor u gelezen op Internet –

Wonen Limburg heeft in 2013 een innovatieve selectieprocedure toegepast voor het selecteren van samenwerkingspartners om haar niet-planmatige onderhoud en nieuwbouwopgaven uit te voeren, waarbij een betere samenwerking tussen opdrachtgever en leverancier in de vorm van een ketensamenwerking centraal stond.

Wonen Limburg is hierin een van de koplopers geweest. Deze toepassing ging op dat moment gepaard met een aanzienlijke reductie in het aantal contractanten, nu verenigd in ketens, ten opzichte van de vigerende situatie.

2014 vormde het ‘pilot’-jaar voor de ketensamenwerking, waarna in 2015 een overeenkomst is afgesloten voor de periode tot en met 2019. Inmiddels is de ketensamenwerking voor het niet-planmatig onderhoud (NPO) vijf jaar onderweg. Het traject Nieuwbouw is ondertussen afgesloten als ketensamenwerking. De laatste projecten worden intussen afgerond en het traject is in een nieuwe vorm doorgestart. Inmiddels is er ook een nieuw ketensamenwerkingstraject gestart rondom energie en verduurzaming.

Wonen Limburg wilde de trajecten NPO en (op hoofdlijnen) Nieuwbouw evalueren om de belangrijkste leerervaringen te identificeren. Wonen Limburg wilde datgene wat de ketensamenwerking(en) heeft opgeleverd borgen en onderzoeken op welke wijze, al dan niet in de vorm van een nieuwe aanbesteding, dit vervolg kan worden vormgegeven. Via nevenstaande link vindt u de gehele rapportage.

De derde succesfactor ontrafeld; inzicht in gedrags- en organisatieprocessen die de transitie naar een energieneutrale gebouwde omgeving versnellen

‘- Voor u gevonden op internet, de publicatie komt uit 2017 maar nog steeds actueel –

Al ruim dertig jaar wordt gestreefd naar het energiezuiniger maken van de bestaande woningbouw. Ondanks subsidies en de ontwikkeling van innovatieve technieken, is nog geen sprake van grootschalige realisatie. Zeker niet waar het renovaties met hoge energieambities betreft. Voor opschaling is inzicht nodig in de gedrags- en organisatieprocessen die van invloed zijn op de realisatie. Dat is – naast geld en techniek – de derde succesfactor.

Met dit project wordt beoogd handelingsperspectief te bieden op basis van gedrags- en organisatiewetenschappelijke kennis. Dit doen we door kennis over gedragsmechanismen en organisatieprocessen die van invloed zijn op renovatieprojecten met hoge energieambities te ontrafelen en toepasbaar te maken voor uitvoeringsprofessionals. Dit doel verklaart de titel van het project; de derde succesfactor ontrafeld. De primaire doelgroep van het project zijn professionals die bezig zijn met woningrenovatie (zowel koop- als huurwoningen) in bewoonde staat met hoge energieambities. Hieronder vallen bouwbedrijven, aannemers, installateurs, ontwikkelaars en woningcorporaties, maar ook leveranciers en producenten, gemeenten en andere belanghebbenden zoals netwerkbedrijven.

Door concreet inzicht te bieden in de werking van gedragsmechanismen en organisatieprocessen, worden professionals in staat gesteld om deze inzichten effectief in een projectplan, procesontwerp of lokale aanpak te integreren. Via nevenstaande link kunt u het gehele onderzoek downloaden.

Handelsnatie op het spel

‘- Voor u gelezen op http://www.p-plus.nl, een interview met Jack van der Veen –

Vanuit de wetenschap komt een waarschuwing: de handelsnatie Nederland vernieuwt zich niet. Verkoop is uit. Samenwerking in ketens is in. In theorie lijkt iedereen het daar wel over eens te zijn, maar toch wordt dit inzicht over de rol van de Supply chain manager in de praktijk niet of nauwelijks toegepast. “Daar word ik soms wel een beetje wanhopig van”, bekent hoogleraar Supply chain management Jack van der Veen van Nyenrode Business Universiteit. Nevenstaand de link naar het artikel.

ABN AMRO onderzoek naar faalkosten in de bouw (2019)

‘- Voor u gevonden op Internet en voor een klein deel gebaseerd op resultaten uit mijn proefschrift ‘De waarde van ketensamenwerking’ –

Faalkosten

Wat de klant zegt te willen, komt niet overeen met hoe de projectleider het begrijpt, hoe de architect het uitbeeldt, hoe de ingenieur het ontwerpt, hoe bouwtoezicht vindt dat het gebouwd moet worden, hoe de bouwer het uiteindelijk bouwt en wat de klant daadwerkelijk nodig heeft. Dit laat goed zien hoeveel partijen betrokken zijn bij een bouwproject en hoe complex en gefragmenteerd de bouwsector eigenlijk is.

Het is een sector waar veel partijen moeten samenwerken, lang van tevoren projecten
via een aanbesteding worden gewonnen en waar aanhoudende discussie is over de verdeling van het risico tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Doordat zoveel partijen aan een bouwproject werken, dit bij elk project in een andere samenstelling doen en aangezien ook nog de vorm en de locatie steeds verandert, is het onvermijdelijk dat de leercurve niet heel steil is en elke keer fouten worden gemaakt. Dit resulteert in hoge faalkosten voor de bouwsector.

Uit onderzoek van PwC uit 2013 blijkt dat obstakels in het proces tot grote problemen leiden. PwC heeft voor 33 grote bouwprojecten gekeken hoe vaak de projecten over het budget heengingen. In 94 procent van de onderzochte projecten was dit het geval. In 25 van de 33 projecten was de budgetoverschrijding zelfs meer dan 25 procent. Het is dus eerder regel dan uitzondering. Uit onderzoek van McKinsey naar grote infraprojecten
blijkt dat deze projecten 20 procent langer duren en 80 procent meer kosten dan beoogd. Via de nevenstaande link kunt u het gehele onderzoek lezen.